Zawsze warto być człowiekiem… O odwadze i bezinteresownej miłości wobec bliźniego (nie tylko) w okrutnych czasach II wojny światowej – „Opowiem Ci o Sprawiedliwych. Rodzina Ulmów – świadkowie nadziei”.
Józef i Wiktoria (nosząca pod sercem kolejnego malucha) oraz ich dzieci: Stasia, Basia, Władzio, Franio, Antoś i Marysia – kochająca, gwarna rodzina z Markowej. Rodzina, której przyszło żyć w jednym z najokrutniejszych i bezwzględnych czasów II wojny światowej. W 1942 r. Ulmowie przyjęli pod swój dach ośmioro Żydów. Wiedzieli, że zaopiekowanie się nimi jest ogromnym ryzykiem… Że mogą stracić wszystko… Niestety tak się właśnie stało. W wyniku donosu, prawdopodobnie Włodzimierza Lesia – jednego z funkcjonariuszy granatowej policji, dom rodziny Ulmów został otoczony przez niemiecką żandarmerię. Niemieccy żołnierze nie oszczędzili nikogo. Zamordowali najpierw ukrywanych Żydów, a następnie Józefa i ciężarną Wiktorię oraz ich dzieci…
W piątkowe popołudnie, 17 kwietnia 2026 r., z inicjatywy i na zaproszenie włodarza powiatu Kamil Dziukiewicz Starosta Powiatu Jarosławskiego, w gościnnych wnętrzach Jarosławski Ośrodek Kultury i Sztuki, odbyło się wyjątkowo poruszające wydarzenie „𝗢𝗽𝗼𝘄𝗶𝗲𝗺 𝗖𝗶 𝗼 𝗦𝗽𝗿𝗮𝘄𝗶𝗲𝗱𝗹𝗶𝘄𝘆𝗰𝗵. 𝗥𝗼𝗱𝘇𝗶𝗻𝗮 𝗨𝗹𝗺𝗼́𝘄 – 𝘀́𝘄𝗶𝗮𝗱𝗸𝗼𝘄𝗶𝗲 𝗻𝗮𝗱𝘇𝗶𝗲𝗶”.
Zgromadzona w gmachu niegdysiejszego „Sokoła” publiczność miała okazję nie tylko pochylić się nad wstrząsającą historią Błogosławionej Rodziny Ulmów, których heroiczna postawa, przypieczętowana ofiarą życia, jest dziś moralnym drogowskazem i źródłem refleksji dla nas i kolejnych pokoleń… To był również czas na oddanie hołdu Sprawiedliwym z Powiat Jarosławski. Jednym z najbardziej podniosłych i wzruszających momentów było bowiem uhonorowanie naszych rodzimych bohaterów o ogromnej odwadze i jeszcze większych sercach – śp. Jadwigi Laski (Miękisz Nowy) oraz śp. Tomasza Krupy (Jankowice), w których imieniu odznaczenia odebrali Leszek Krupa – syn zmarłego Tomasza oraz Dorota Czernysz – wnuczka zmarłej Jadwigi.
– Z wielkim szacunkiem oddajemy dziś hołd śp. Tomaszowi Krupie oraz śp. Jadwidze Lasce, którzy zostaną pośmiertnie uhonorowani medalami „Ratującym Życie”. To szczególne odznaczenie to wyraz pamięci o ich postawie, ale także wdzięczności za dobro, które pozostawili po sobie. Choć nie ma ich już dziś wśród nas, pozostaje ich przykład, z którego powinniśmy czerpać garściami. Medale odbiorą dziś najbliżsi Pana Tomasza i Pani Jadwigi, na których ręce składam wyrazy najwyższego uznania oraz serdecznego współczucia połączonego z wdzięcznością za piękne dziedzictwo, jakie pozostawili nasi Sprawiedliwi – powiedział starosta K. Dziukiewicz.
– Świat potrzebuje bohaterów nie tylko na kartach podręczników. Potrzebuje ludzi dobrych, odważnych i wrażliwych – takich, którzy potrafią dostrzec drugiego człowieka w potrzebie. Zarówno Rodzina Ulmów, jak i dzisiejsi odznaczeni pokazują nam, że bohaterstwo często ma cichy, codzienny wymiar. Dziękuję wszystkim współorganizatorom i partnerom tego wydarzenia za zaangażowanie oraz troskę o zachowanie pamięci, która buduje naszą tożsamość – dodał.
Dopełnieniem uroczystości była inspirująca prelekcja poświęcona ocalaniu człowieczeństwa w obliczu zła oraz historii Holokaustu, wygłoszona przez przewodniczkę muzeum Ulmów Renatę Kunysz, a także projekcja koncertu beatyfikacyjnego „Rodzina Ulmów – Sprawiedliwi z Markowej”, na który zapraszał onegdaj sam papież Franciszek. Zwieńczeniem wydarzenia był zaś wernisaż wystawy „Rodzina Ulmów. Honorując Sprawiedliwych”.
W wydarzeniu - obok jego gospodarzy: starosty jarosławskiego Kamila Dziukiewicza, dyrektora Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich Konrada Sawińskiego oraz dyrektora Fundacji im. Rodziny Ulmów SOAR Bogdana Romaniuka i wspomnianych potomków naszych Sprawiedliwych, udział wzięli m.in.: wiceprzewodnicząca Rady Powiatu Jarosławskiego Magdalena Rożek, radna i jednocześnie przewodnicząca Komisji Oświaty Agnieszka Pieniążek, członkinie Stowarzyszenia Pąsowa Róża, reprezentacja jarosławskiego Stowarzyszenia EM-ART, mieszkańcy naszego regionu oraz dyrektorzy i młodzież z działających pod skrzydłami powiatu jarosławskiego szkół ponadpodstawowych.
Współorganizatorem dzisiejszego spotkania było Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich. Wydarzenie odbywało się pod patronatem honorowym arcybiskupa Adama Szala Metropolity Przemyskiego, Bazyliki Świętej Cecylii na Zatybrzu w Rzymie oraz Tadeusz Chrzan Poseł na Sejm RP. Partnerem wydarzenia był Jarosławski Ośrodek Kultury i Sztuki (JOKiS).
Dziękujemy wszystkim, którzy przybyli na dzisiejsze spotkanie. Dziękujemy, że razem mogliśmy zatrzymać się na chwilę i zanurzyć się w refleksji nad wartością ludzkiego życia oraz odpowiedzialnością za drugiego człowieka. Wierzymy, że świadectwo Rodziny Ulmów będzie inspirować nas wszystkich do życia opartego na szacunku, solidarności i miłości do bliźniego – nawet (a może zwłaszcza) w najtrudniejszych chwilach…
zdjęcia:Dominika Senderek
